WŁOSKI wz.16

 

Hełm włoski wz.16 (tzw. „Lippmann”) - oficjalnie "elmetto metallico leggero", czyli lekki hełm metalowy - zapewne w odniesieniu do hełmu Farina, którego ciężar wahał się w granicach 1,8 - 2,4kg) swoim kształtem nawiązuje bezpośrednio do swojego pierwowzoru. W odróżnieniu jednak od niego stalowy dzwon zbudowany jest tylko z dwóch części – czerepu oraz grzebienia (brak daszków, jako osobnych części). Obrzeże hełmu, dla stępienia krawędzi oraz uzyskania odpowiedniej sztywności, zawalcowane jest ku górze. Grzebień, nieco wyższy niż we francuskim poprzedniku, mocowany jest do czerepu za pomocą zgrzewania (a nie łączony nitami, jak w „Adrianie”).

 

      

 

Przyjęty oficjalnie na wyposażenie rozkazem nr 4542 z dnia 24 kwietnia 1916r, gdzie określono także przepisowy kolor "grigio-verde" (szarozielony).

Umieszczanie oznak na hełmie zostało zaaprobowane rozkazem nr 12720 z dnia 15 lipca 1916r. Początkowo panowała pewna dowolność w formie oznak – zasady ich umieszczania zostały określone w 1925r.

 Ustalona cena za jedną sztukę na dzień 28 maja 1931r. wynosiła: czerep - 13 lirów, wyposażenie wewnętrzne - 2,8 lira, podpinka - 1 lir, natomiast całość - 16,8 lira.

 

Grzebień przykrywa  podłużny otwór wentylacyjny, znajdujący się w szczycie czerepu. W tym miejscu grzebień przy swojej krawędzi ma podcięcia umożliwiające właściwą wentylację i służące jednocześnie do przewleczenia troka, za pomocą którego można było przymocować hełm do tornistra. Wyprodukowano także wersję z aluminium.

 

   

 

Hełmy malowane były na kolor zielony o różnych odcieniach. Czasami na czole czerepu nanoszono, za pomocą szablonu, oznaki służb i numery pułków, jak na poniższym przykładzie. Znacznie rzadziej mocowano oznaki wykonane z metalu

 

Oznaczenie pułku?? Korona a pod nią cyfra 156

 

 

Charakterystyczny grzebień, mocowany jest do czerepu za pomocą zgrzewania (a nie łączony nitami, jak w "Adrianie", choć spotkać można także grzebienie mocowane nitami).

 

 

Wyposażenie wewnętrzne jest niemal identyczne jak w hełmie francuskim wz.15. Wykonane jest ze skóry i doszytego do niej paska grubego materiału. Skórzana wyściółka może być wycięta z jednego kawałka, bądź też składać się z kilku części - skórzane „listki” doszyte są do skórzanego potnika. Całość wyposażenia wewnętrznego przymocowana jest do czerepu za pomocą rozginanych (bądź zaginanych) „wąsów” przymocowanych w czterech miejscach do czerepu, które przechodzą przez pasek materiału. Mocują one jednocześnie, między czerepem a wkładką, cztery kawałki stalowej blachy falistej (izolacja). Do dwóch bocznych „wąsów” przymocowane są zawieszki podpinki.

 

Elementy mocowania fasunku i podpinki.

 

   

 

Hełm z liczbą 85, piechota "Werona". Dwa otwory z przodu przeznaczone były do mocowania odznaki włoskiej z lat dwudziestych.

 

   

fot. Fabrizio Frassica

 

 

 

Hełm użyty prawdopodobnie podczas II wojny światowej.  Posiada dwie warstwy lakieru.

 

   

fot. Fabrizio Frassica

 

Hełm pochodzi z wojny w Hiszpanii.  Podpinka wykonana jest z paska od strzelby 1891. Hełm posiada dwie warstwy lakieru, włoski kolor jest zamalowany hiszpańskim.

 

   

fot. Fabrizio Frassica

 

 

Podpinka występuje w postaci wąskiego skórzanego paska, regulowanego za pomocą klamerki bez bolca.

 

fot. Militariat

 

Włoscy Karabinierzy Królewscy otrzymali stalowe hełmy w styczniu 1917r. Ozdabiali je (jeden koniec wsuwając pod grzebień, a drugi mocując do daszka) plakietkami oraz oznakami zapożyczonymi z noszonych przez nich kapeluszy (czy była to tylko ozdoba, czy także oznaka pełnionej funkcji, posiadanego stopnia? czy plakietki zakładali sami żołnierze, wojskowe warsztaty remontowe czy też przychodziły już w takim stanie do jednostek? gdyby ktoś znał odpowiedzi na te pytania - proszę o info) . Poniżej prezentowany jest taki zestaw (nie umocowany do hełmu).

 

Zestaw prezentowany na hełmie wz.15

 

 

Prezentowany poniżej typ oznaki (piechota, 36. Pułk Piechoty) używany był oficjalnie w latach 1928-33. Tłoczona była z grubego kawałka mosiężnej blachy. Mocowana była za pomocą dwóch par rozginanych "wąsów", przekładanych przez dwa duże otwory na czole czerepu.

 

    

 

Przykłady oznak umieszczanych na hełmach włoskich wz.15 oraz wz.16: karabinierzy; oznaka francuskich grenadierów (pierwsze hełmy włoskie); oznaka piechoty "zapożyczona" z czapek; oznaka piechoty wz.28 - wariant większy, tłoczony z białego metalu; oznaka piechoty wz.28, 36.Pułk Piechoty - wariant mniejszy, wykonana z mosiądzu.

 

 

 

Włoski lekki, aluminiowy hełm z nieznaną oznaką, wzorowany na modelu wz.16.